Caspar David Friedrich

Caspar David Friedrich (5 Eylül 1774, Greifswald - 7 Mayıs 1840, Dresden) 19. yüzyıl'da yaşamış bir Alman ressamdır. Resimleri özellikle peyzaj cinsindendir. Çalışmalarında Romantizm akımının etkisi altında kalmıştır. Özellikle kariyerinin orta dönemlerindeki alegori peyzajları ile ünlüdür. Bu çalışmalarında karanlık silüetler, sabah sisi ve kraç ağaçlar önemli derecede yer almaktadır
Caspar David Friedrich (1774 - 1840)

18.yüzyıl batı uygarlığı açısından bir değişim sürecinin başlangıcını işaret etmektedir. Aydınlanma’yla bağlantılı olarak gelişen tarih ve doğa ilgisi, Fransız İhtilali sonucunda hızla yaygınlaşan ulus bilinci, kentleşme sürecinin ve endüstriyel gelişmelerin ilk basamaklarının alınması gibi etkenler, yeni bir Avrupa’nın doğuşuna kaynak oluşturmuştur. Toplum yapısında, ekonomik ve siyasi düzende köklü değişiklikleri gerektiren bu süreçte; bireyin yaşama, dine, doğaya bakışında farklı bir konum belirlemesi kaçınılmaz olmuştur. Sanatçılar, içinde bulundukları uygarlığın bu değişen çehresini hassasiyetle kavramışlar, eserlerinde yansıtmışlar ve değişimin biçimlenmesine bizzat katılmışlardır.
18.yüzyıl sonu ve 19.yüzyılın başlarında sanat, edebiyat ve düşün alanlarında karşılığını bulan Romantizm akımı, sanatçıların değişime verdikleri tepkinin erken sonuçlarından birisidir. Resim sanatında doğanın yüceltildiği, insanoğlunun doğa karşısındaki konumunun sorgulandığı manzaralar ağırlıklı bir yere sahip olmuş, sanatçının birey olarak varlığı ve iç dünyası ön plana çıkmaya başlamıştır. Fransa’da Delacroix, Gericault; İngiltere’de Turner, Constable ve Almanya’da Runge, Friedrich gibi sanatçılar romantik resmin en güçlü temsilcileri olmuşlardır.
Caspar David Friedrich, Kuzey Almanya’da Baltık Denizi kıyısındaki Greifswald’da dünyaya gelmiş ve hayatının ilk 20 yılını burada geçirmiştir. Çocukluk ve ilk gençlik yıllarını geçirdiği bu bölgede, Baltık Denizi’nin, Harz Dağları’nın ve buzların çözülmesi sonucunda erkek kardeşinin içinde boğulduğu Elbe Nehri’nin görünümleri belleğine kazınmıştır. Friedrich, 1794 yılında, Baltık’ın doğduğu şehre çok da uzak olmayan karşı kıyısına, Kopenhag’a giderek buradaki Güzel Sanatlar Akademisi’ne kayıt olmuştur. Akademi’de 1798’e kadar süren eğitiminin yanı sıra kendi özel çabasıyla da resmini geliştirmenin yollarını aramıştır.
Kopenhag’dan sonraki durağı, bu kez denizden oldukça uzaklarda, Almanya’nın iç kesimlerinde yer alan Dresden şehridir. Burası 18.yüzyılın başlarından itibaren önemli bir kültür ve sanat merkezidir ve daha sonra, 20.yüzyılın başlarında, öncü sanat akımlarından dışavurumculuğun doğuşuna tanıklık edecektir. Friedrich, Dresden’de Alman romantizminin şair, yazar, düşünür ve ressamlarıyla tanışma ve onlarla arkadaşlık etme fırsatını bulmuştur. Novalis, Kleist, Tieck gibi yazar ve düşünürler, Runge gibi ressamlarla paylaşılan görüşler, Friedrich’in romantik ideali benimseyip kavramasında etkili olmuştur. Onun bu dönemde ilişki içerisinde olduğu isimlerden birisi de, resimlerinden övgüyle söz eden ünlü yazar Goethe’dir.
Kuzey romantizminin entelektüel çevresiyle kurduğu bağlantı, onun sanat gelişiminde doğrudan etkili olmuştur. Sanatçı, aynı zamanda aralarında Dahl, Carus gibi ressamların bulunduğu isimlere hocalık etmiştir. 1805 yılında Weimar Sanat Derneği’nin bir ödülünü kazanmış olan Friedrich, 1815- 1824 yılları arasında Peyzaj Resmi Üzerine Dokuz Mektup adlı kuramsal kitabını hazırlamış ve 1824’de Dresden Akademisi’nde profesörlüğe getirilmiştir.
Baltık kıyılarına ve doğduğu kente yaptığı birkaç seyahat dışında hayatını Dresden’de geçiren Friedrich’in resimlerinde, ana tema doğanın yüceltildiği manzaralardır. Sanatı derin bir doğa bilgisine dayanmaktadır ve yapmış olduğu çok sayıdaki eskiz, onun doğayla ve farklı hava koşullarıyla yakından ilgilendiğini ortaya koymaktadır. Koyu bir hrıstiyan olan sanatçının bu doğa ilgisi, resimlerinde manzaraya dinsel bir sembolizm yüklemesi sonucunu doğurmuştur. Dinsel içeriğin doğanın yüceltilmesi yoluyla sunumu, hrıstiyan ikonografisinin geleneksel kompozisyonlarından oldukça farklı bir yaklaşımı ortaya koymaktadır. Bu yaklaşım, romantizmin içeriğine uygun bir şekilde, sanatçının iç dünyasına ve doğaya temellenmektedir. Friedrich’in başlıca amaçlarından birisi, hrıstiyan sanatını yenilemek olmuştur. Dağdaki haç, gotik kilise yıkıntıları gibi öğeler manzaralarındaki dinsel etkiyi biçimlendiren doğrudan unsurlardır. Ancak, onun doğa görünümlerinde ışık ve renk kullanımıyla mistikleştirilmiş atmosfer bile dinsel bir etki vermeye yetmektedir.
Onun manzaraları, sadece doğayı yücelterek dinsel bir sembolizm yaratmayı amaçlamaz, aynı zamanda Turner, Gericault gibi çağdaşlarının resimlerinde olduğu gibi, insanın doğa karşısındaki konumunu sorgular. Deniz Kıyısında Keşiş adlı resminde bu durum oldukça belirgindir: “Keşiş bize doğa güçlerinin ortasındaki insan varlığını ve önemsizliğini anımsatmak, peyzajın maddi boyutunu göstermek ya da onun tinsel boyutunu sezdirmek için oradadır.”[CLAUDON, Francis; Romantizm Sanat Ansiklopedisi, s.52]

İçeriğin resimli halini görmek için aşağıdaki dosyayı indirin

caspar-david-friedrich.doc [44 Kb] (İndirilme Sayısı: 0)