NAMIK KEMAL

NAMIK KEMAL            

          Namık Kemal; vatan şairlerimizin en büyüğüdür.21 Aralık 1940’da Tekirdağ’da doğdu. Babası müneccim başı Mustafa Asım’dır. İki yaşında annesi Fatma Zehra Hanım’ı kaybedin-
ce dedesi Abdüllatif Paşa’nın yanında özel bir eğitim alarak Kars’a ve Sofya’ya gitti. 1857’de
İstanbul’a geldiği zaman Fransızcayı öğrenmiş, divan edebiyatı yolunda küçük bir divan dolu-
su şiirler yazmış bulunuyordu. Henüz 16 yaşındayken evlenmişti. Babaâli Tercüme Odası’na memur oldu(1863). Şinasi ile tanışarak Tasvir-i Efkâr gazetesine yazmaya başladı. 1865’te
Şinasi’nin Paris’e gitmesi üzerine gazeteyi tek başına devam ettirdi. Yazıları ulusun gözünü açacak, istibdat idaresini yıkacak nitelikte olduğu için ,gazete kapatıldı, yazarları sürgün edil-
di.

           Namık Kemal, Ziya Paşa ile birlikte Paris’e kaçmak zorunda kaldı (1867). Meşrutiyeti kurmak amacıyla açılam Yeni Osmanlılar Cemiyeti’nin yazı organı olan Hürriyet Gazetesini Londra’da çıkardı (1868). Siyaset mahkumlarına af çıkınca İstanbul’a döndü (1870). İbret gazetesini çıkarmaya başladı (1870). Ondokuz sayı sonra gazete kapatılarak, Namık Kemal Gelibolu mutasarrıflığına atandı; azledilince İstanbul’a döndü. ‘Vatan .yahut Silistre’ piyesinin yarattığı heyecan üzerine, Kıbrıs’ta Magosa zindanına sürüldü (1873). Burada 38 ay kaldıktan sonra, Abdüllaziz’in tahttan indirilmesiyle serbest bırakıldı; tekrar İstanbul’a döndü (1876).

           Kanun-i Esasi Encümeni’nde çalıştı; bu defa II. Abdülhamid’in hışmına uğrayarak Midilli adasına sürüldü (1877); oraya murasarrıf oldu (1879); görevli Rodos (1884); Sakız (1887) adalarına nakledildi; Sakız’da zatürreden öldü (2 Aralık). Vasiyeti üzerine, çok sevdiği Rumeli Fâtihi Şehzâde Süleyman Paşa’nın Bolayır’daki türbesinin yanına gömüldü (1888).




ESERLERİ;

              Namık Kemal; şiir, makale, tarih, eleştiri, biyografi, roman, tiyatrotürlerinde eserler vermiştir; bunları toplumun uyanıp gelişmesi için ilaç olarak kullanır. ‘Tiyatro bir eğlencedir fakat eğlencelerin en faydalısıdır’ görüşüyle yazılan tiyatroları; ulusun bozulan moralini kur-tarmak amacıyla Vatan yahut Silistre(1873) den sonra sevmedikleriyle zorla evlendirilen bahtsızlığını Zavallı Çocuk(1873) en kahraman bir kocaya bile ihanet edebilen bir kadının is-yanını Gülnihal(1875); önsözüyle tiyatro görüşünü yansıtan, konusunu harzemşahlar döne-mindeki Türk tarihinden alan Celalettin Harzemşah(1885); Hindistan’da Baburlular zamanın-da bir olayı işleyen Karbela(1910) en tanınmış oyunlarıdır. Romanları; kötü bir kadının ihtiras ve entrikalarına kapılanbir gencin felaketini anlatan töre romanı ‘Son Pişmanlık’ yahut san-sürden sonraki adıyla İntibah(1876); ‘İslam Birliği’ ülküsüyle yazılan tarihsel romanı CEZMİ (18880); Eleştirileri:Tahrib-i Harâbat(1885); Takip(1885); Renan Mudafanamesi(yayın 1962) Şiirleri:Namık Kemal,Hayatı ve şiirleri.

             Namık Kemal, bilimsel bir tarihçi olmaktan çok, yaşadığı dönemin insanlarına moral vermek amacıyla hareket eden, duygusal bir tarihçidir, özneldir. Tiyatrolarında halk diline gi-derken, tarih türlerinde hüner göstermek için ağdalı bir deyiş kullanılır. Kişileri olduğu gibi değil, olması gerektiği gibi, idealize ederek anlatır.

ROMANLARI;

            Namık Kemal’in ikiromanı var:’İntibah’ ve ‘CEZMİ.’ Türk edebiyatının tanıdığı Batı anlayışında ilk yazınsal romanlarımız, ikisi de romantik özellikler taşır. Olağanüstü olgular, duygusal davranışlar, gerçek yaşamda görülmeyen türde olasılıklar yaşam gücünü azaltır.Top-lumda aile yaşamımızın aksak yanlarını işleyentöresel roman sayabileceğimiz İntibah’la; tarihsel bir konu işleyen ‘Cezmi’ romantizmin etkisindedir. Her iki roman da duygu ve hayale fazla yer verir. Dilin sadeliğinden, halkın ana dilinden, gerçeklerden, günümüz roman tekni-ğinden uzaktır. Ahmet Mithat Efendi ile Şemsettin Sami’nin eserleri sayılmazsa, türk roman-cılığının gelişmesinde, Namık Kemal’in etkiniği büyük olmuştur.


                 


YAZAR ÜZERİNE;
 
           Namık Kemal, en gür vatan şairlerimizdendir. Edebiyatımızın hemen her türünde eser-
ler vermiştir. Eserlerinde çoğunlukla toplumsal konuları, vatan, millet, hürriyet, kahramanla-
rını işlemiş; toplum için sanat ilkesine bağlı kalmıştır. İlk şiirlerinde biçim eski öz de yenidir.
Magosa’dan Abdulhak Hamit Tarhan’a yazdığı bir mektupta şöyle diyor: ‘Ben sizin yaşamı-nızda iken kafiyesiz, cinassız yazmak değil, lâkırdı bile söylememeye çalışırdım. Yirmi dört, yirmi beş yaşlarında Tasvir’i Efkar gazetesine yazmaya başladım. Yirmi kâfiyeli tarsiler filân bulunmayan bentlerime söz nazarıyla bakmazdım. Bunlar bizim değil, milletin acemiliği âsa-rındandır.’


USLUBU ÜZERİNE;

          Edebiyatımızda ilk romanı yazan Namık Kemal’dir. Romanlarında romantizmin etki-sindedir. Şiirimizi mistisizmden dinanizme yöneltir. Mecazlardan, mazlumlardan söz oyunları
Olmayan şiir dilini yaratır. Mısralarında fikri çıplak olarak verir. Yüzyıllar boyu devam ede-gelen insanın güçsüzlüğü görüşüne karşı gelir, insanın bir kahraman olduğu görüşünü savunur. Meramını geniş halk kitlelerine yaymak gayesiyle, hitabete uygun bir nesir peşinde-dir. Şöyle der: ‘İki sayı sayfalık bir yazı okumak için herkesi seksen defa Kamus’a ya da Bur-han’a müracaat mecburiyetinde bulundurmak niçin marifet sayılsın? Seçkinler için kitap yaz-mak kadar dünyada abes yoktur.’ Türkçenin kurallarını eksiksiz düzenlemek, halkın kullandı-ğı kelimeleri benimsemek; dili yaratan öğelerin imlâ ve anlam bakımından olgunluğa erişme-sini sağlamak; dili külfetli sanatların baskısından kurtarmak gayesindedir. Sanatı, halkı uyan-dırmak, topluma fayda sağlamak, düşüncelerini yaymak için bir araç sayar. Ünlü ‘Hürriyet
Kasidesi’nde bunu açıkça görürüz:

namk-kemal.doc [32,5 Kb] (İndirilme Sayısı: 0)
namik-kemal.doc [49 Kb] (İndirilme Sayısı: 0)
namk-kmalin-hayat-ve-eserleri.doc [75 Kb] (İndirilme Sayısı: 0)