Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın ilgili maddeleri, öğretmenin derse girmediği hallerde de maaş ve ücret dengesini korumak için belirli durumlarda "fiilen derse girme" şartını esnetmiştir. İşte bu istisnalar:

• Nöbet Görevi: Okul yönetimi tarafından nöbet görevi verilen öğretmenlerin, nöbetçi oldukları günlerdeki ders saatleri (dersi boş geçse veya o gün nöbetten dolayı derse giremese dahi) ek ders ücretleri ödenir.
• İdari Görevler ve Temsil: Okul müdürleri, müdür yardımcıları ve öğretmenlere verilen idari görevler (komisyon üyelikleri, kurul toplantıları vb.) sırasında, bu kişilerin derse girmelerine engel olan durumlar için ek dersleri "yönetim görevi" kapsamında ödenir.
• Hizmet İçi Eğitimler: Öğretmenlerin mesleki gelişimleri için katıldıkları Bakanlık onaylı hizmet içi eğitim kurs ve seminerlerinde geçen süreler, fiilen derse girilmiş gibi ek ders ücreti ile değerlendirilir.
• Belirli Mazeret İzinleri: 657 sayılı Kanun uyarınca kullanılan bazı izinlerde (yıllık izin süresi dışındaki mazeret izinleri veya hastalık izinleri gibi özel durumlarda) dersin okutulması için görevlendirilen öğretmenin yanı sıra, asıl öğretmenin de hak kaybına uğramaması adına mevzuatta belirlenen sınırlar dahilinde ödeme yapılabilir.
• Eğitim-Öğretim Yılı Başı ve Sonu: Okulların tatil olduğu dönemlerde (seminer dönemleri), fiilen derse girilmese bile öğretmenlere mesleki çalışma karşılığında ek ders ücreti ödenir.
• Doğal Afet ve Okulun Kapatılması: Salgın hastalık, doğal afet, elverişsiz hava şartları gibi okulun valilik kararıyla tatil edildiği günlerde, öğretmenlerin ders görevlerini yerine getirmiş sayılmaları esastır ve ek ders ücretleri kesilmez.

Bu haklar, öğretmenin özlük haklarını korumak adına mevzuata yerleştirilmiş düzenlemelerdir. Ancak unutulmamalıdır ki, bu durumların dışındaki "plansız" veya "izinsiz" devamsızlık hallerinde ek ders ücreti kesintisi uygulanması zorunludur. Öğretmenlerin kendi branşlarında ders programına uygun şekilde görevlerini icra etmeleri temeldir; istisnalar ise Bakanlıkça belirlenen sınırları aşamaz.